Miya qon tomirlari anevrizmasi

Bosh miya tomirlari anevrizmasi nima?

Bosh miya tomirlari anevrizmasi — bu arteriya devorining patologik bo‘rtib chiqishidir. Oddiy qilib aytganda, qon tomirining ma'lum bir qismi zaiflashadi va qon bosimi ta'sirida asta-sekin kengayib, xaltachasimon bo‘rtma hosil qiladi.

Anevrizmalar ko‘pincha bosh miya asosidagi arteriyalarda uchraydi. Ko‘plab bemorlar uzoq vaqt davomida unda anevrizma borligini sezmay yurishlari mumkin, chunki kasallik ayrim hollarda hech qanday alomat bermaydi.

Ammo anevrizmaning asosiy xavfi uning yorilishi bilan bog‘liq. Yorilgan anevrizma bosh miyaga qon quyilishiga olib kelishi mumkin. Bu esa shoshilinch neyroxirurgik yordamni talab qiladigan, hayot uchun xavfli holat hisoblanadi.

Anevrizma nima sababdan paydo bo‘ladi?

• Anevrizmaning aniq paydo bo‘lish sababi har doim ham ma'lum bo‘lavermaydi. Biroq quyidagi omillar uning rivojlanish xavfini sezilarli darajada oshiradi:
• arterial qon bosimining yuqori bo‘lishi (gipertoniya);
• chekish;
• irsiy moyillik;
• ateroskleroz;
• qon tomiri devorining yoshga bog‘liq o‘zgarishlari;
• bosh miya jarohatlari;
• ayrim tug‘ma qon tomir kasalliklari.
• Ba'zi hollarda anevrizma hech qanday alomat bermaydi va bosh miyaning MRT yoki KT tekshiruvi vaqtida tasodifan aniqlanadi.

Anevrizma qanday alomatlar bilan namoyon bo‘ladi?

• Kichik o‘lchamdagi anevrizmalar uzoq vaqt davomida hech qanday alomat bermasligi mumkin. Biroq ular kattalashgani sari quyidagi belgilar paydo bo‘lishi mumkin:
• bosh og‘rig‘i;
• ko‘z atrofida bosim yoki og‘riq hissi;
• ko‘z oldida ikki ko‘rish;
• ko‘rish qobiliyatining pasayishi;
• yuzning uvishishi;
• qo‘l yoki oyoqlarda kuchsizlik;
• boshda shovqin;
• nutq buzilishi.
• Ayniqsa, to‘satdan boshlangan juda kuchli bosh og‘rig‘i eng xavfli belgilaridan biridir. Ko‘plab bemorlar uni «hayotimdagi eng kuchli bosh og‘rig‘i» deb ta'riflaydi.
• Bu anevrizma yorilganining belgisi bo‘lishi mumkin va zudlik bilan shoshilinch tibbiy hamda neyroxirurgik yordamga murojaat qilishni talab qiladi.

Anevrizma nimasi bilan xavfli?

• Anevrizmaning eng katta xavfi — uning yorilishidir.

Anevrizma yorilganda qon bosh miya atrofidagi bo‘shliqqa oqib chiqadi va subaraxnoidal qon quyilishiga sabab bo‘ladi. Bu hayot uchun xavfli bo‘lgan og‘ir holat hisoblanadi.

• Anevrizma yorilishi quyidagi asoratlarga olib kelishi mumkin:
• insult;
• bosh miya shishi;
• hushning buzilishi;
• falajlik;
• tutqanoq xurujlari;
• koma;
• o‘lim.
• Shu sababli anevrizmani erta aniqlash va o‘z vaqtida davolash bemorning hayotini saqlab qolishda muhim ahamiyatga ega.

Anevrizma qanday aniqlanadi?

• Zamonaviy neyroxirurgiyada bosh miya tomirlari anevrizmasini aniqlash uchun yuqori aniqlikka ega diagnostika usullari qo‘llaniladi.
• Asosiy tekshiruv usullari:
• Bosh miyaning MRT (magnit-rezonans tomografiyasi) — bosh miya tuzilmalari va qon tomirlarining holatini baholash imkonini beradi.
• Bosh miyaning KT (kompyuter tomografiyasi) — ayniqsa qon quyilishiga shubha qilinganda muhim ahamiyatga ega.
• KT-angiografiya — qon tomirlarini batafsil ko‘rsatadi hamda anevrizmaning joylashuvi va o‘lchamini aniqlash imkonini beradi
• Serebral angiografiya (DSA) — bosh miya qon tomirlari kasalliklarini aniqlashda eng aniq diagnostika usullaridan biri hisoblanadi.
• Mikroxirurgik kliplash

Operatsiya davomida neyroxirurg anevrizmani aniqlaydi va uning bo‘yniga maxsus klips o‘rnatadi. Bu usul anevrizmani qon aylanishidan to‘liq chiqarib tashlash imkonini beradi.

• anevrizmani ishonchli tarzda qon aylanishidan chiqaradi;
• yuqori samaradorlikka ega;
• uzoq muddatli natijani ta'minlaydi.
• Endovaskulyar davolash
• Bu katta kesmalarsiz, qon tomirlari orqali amalga oshiriladigan zamonaviy kam invaziv davolash usulidir.
• Maxsus mikrokateterlar arteriya orqali anevrizmagacha olib boriladi va u quyidagi vositalar yordamida qon aylanishidan chiqariladi:
• spirallar;
• stentlar;
• oqimni yo‘naltiruvchi stentlar (Flow Diverter).
• Afzalliklari
• kam travmatik usul;
• tezroq tiklanish;
• organizm uchun kamroq yuklama.

Keyingi qadam

O‘qish foydali